De Stamboom

Genealogie

Geschiedenis van onze stamboomstamboomgegevens. Details en context op aparte pagina "Afstamming" in de rubriek 'Genealogie'.

Stamboomgegevens zijn tijdelijk niet beschikbaar, kom later eens terug hiervoor, Dankuwel. Details en context op aparte pagina "Afstamming" in de rubriek 'Genealogie'.

Het begon allemaal met Jozef Chalmet die, toen hij tussen 1937 en 1962 burgemeester van Zelzate was, en daardoor heel direct toegang had tot de archieven van de burgerlijke stand, geïntresseerd vroeg aan één van zijn gemeente-ambtenaren of hij eens kon uitpluizen hoe zijn eigen afstamming eruit zag. Snel werd de link naar Sint-Kruis WInkel gelegd en in de boeken van de burgerlijke stand in WInkel werd Durand Chalmet gevonden, met de informatie dat die uit Frankrijk afkomstig was en hier met Jacoba Van Hecke huwde in 1797. Michel Chalmet, een verre neef van Jozef, die naar Lesquin was gaan wonen, heeft ook nog wat verder gezocht en er was toch al wat aan gegevens verzameld in de jaren 50 maar het ging allemaal verloren, afgezien van enkele velletjes papier beschreven met vage informatie over de afstamming.

Verder ging het onderzoek niet echt, maar algauw verspreidde zich de (onjuist gebleken) boodschap dat de burgemeester afstamde van een soldaat (soms zelfs "generaal") van Napoleon. Niets is minder waar. Durand was zeker niet verbonden met Napoleon want die kwam slechts na 1800 op de proppen in Frankrijk. Later komen we hierop terug.

Durand was daardoor het vertrekpunt voor het eerste grondige stamboomonderzoek dat door Maurice Chalmet werd uitgevoerd in de periode 1977 (bij zijn pensionering) tot aan zijn overlijden in 1995. Maurice ging eerst met de Chalmet naamdragers praten om te begrijpen hoe de takken van de familie met elkaar in verband stonden. Velen van ons herinneren zich zijn bezoekjes - hij kwam per fiets, met een versleten aktentasje, dronk graag een kopje koffie met een klontje suiker erin en vertelde over zijn bevindingen, haalde oude familieverhalen boven en genoot zichtbaar van de vernieuwde contacten met de famile. Hij ontdekte ook de waarde van het opzoeken in de boeken van de burgerlijke stand om zo meer volledigheid te krijgen in de stamboom. In die tijd kon je nog ongestoord alle boeken van de burgerlijke stand inkijken als de gemeentesecretaris je daarvoor de toestemming gaf. Dat is vandaag helemaal anders geworden, want nu kan dat absoluut niet meer en moet je microfims gaan bestuderen die zwart/wit filmcopies zijn van de boeken van de burgerlijke stand. En opzoekingen doen op die mirofilms kan enkel in provinciale archiefplaatsen, bv. Beveren voor Oost-Vlaanderen. Hopelijk brengt digitalisering een betere onderzoeksomgeving tot in onze huiskamers via internet.

Tegen 1980 was een eerste vrij volledige afstamming van Durand Chalmet in kaart gebracht, inclusief afstammingstakken die terug naar Noord-Frankrijk waren verhuisd. Maurice stelde vast dat alle Chalmets in België en Noord-Frankrijk afstamden van Durand en dat dus alle Chalmets in deze regio eigenlijk redelijk dicht familie zijn van elkaar. Hij heeft wel Durand's geboortedorp Rézentièresin Frankrijk bezocht (klein dorpje zo'n 15 km ten noorden van de stad Saint-Flour, in het zuiden van de Auvergne streek), maar kon er toen geen opzoekingen doen omdat niet duidelijk was of en waar de archieven zich bevonden. Hij ontdekte wel dat er bijna geen Chalmets meer in Rézentières te vinden waren, al vond hij grafzerken met de naam erop en al ontmoette hij afstammelingen van Chalmets die echter zelf de naam Chalmet niet meer droegen. Eén oude vrouw met naam Chalmet heeft hij toen nog kunnen spreken.

Het fysiek bijeenbrengen van die hele familie Chalmet, dat was pas een uitdaging, en dat werd gerealiseerd in 1981 door de organisatie van een heel succesvolle eerste Chalmet Reünie op het provinciaal domein Puyenbroeck in Wachtebeke. Wat een apotheose voor het vele werk. Maurice presenteerde er de stamboom. Hij had die helemaal uitgetikt op een schrijfmachine, met vele carbonbladen, en had een aantal stamboomfardes in elkaar gestoken waar die hele stamboom in opgetekend stond. Wat een fantastische prestatie! Ter gelegenheid van dat eerste feest werd de afstamming van Durand opgedeeld in familietakken, die elk een kleur kregen. Die opdeling wordt vandaag, 30 jaar later, nog steeds gebruikt. Het brengt duidelijkheid in de stamboom en stimuleert de verschillende takken om hun steentje bij te blijven dragen in het continu verder doen evolueren van onze familiekennis.

Tijdens de familiereünie van 1997 werd de verder op punt gestelde stamboom van de Chalmet familie in boekvorm aangeboden samen met een reeks verhalen en interviews, onder de redactie van Luc Chalmet, zoon van Maurice.

Maar de zoektocht naar de oorsprong van Durand zelf werd niet gestopt.

Eerst nog een beetje geschiedenis oprakelen: Het revolutionaire leger van Frankrijk verslaat op 6 november 1792 het Oostenrijkse leger te Jemappes (Henegouwen). Een coalitieleger (tegen de Franse revolutie, en voor het herstel van de monarchie in Frankrijk) herwint echter de Oostenrijkse Nederlanden op de Fransen door hun overwinning in de zgn. Tweede slag bij Neerwinden op 18 maart 1793. Het volgende jaar (26 juni 1794) worden de Oostenrijkers opnieuw en ditmaal definitief verslagen bij Fleurus (Henegouwen) en jagen zo de Oostenrijkers voor goed weg uit Vlaanderen, de Zuidelijke Nederlanden en Luik. De franse republiek annexeert de Oostenrijkse Nederlanden, het prinsbisdom Luik en Maastricht op 1 oktober 1795. Napoleon begint in die jaren zijn opmars - hij zal in 1799 via een staatsgreep aan de macht komen. Dit conflict tussen Frankrijk en Oostenrijk wordt uiteindelijk beëindigd door de Vrede van Campo Formio van 17 oktober 1797. In dit verdrag erkent de Habsburgse keizer de annexatie van de zuidelijk Nederlandse gewesten door Franktijk - hierbij wordt een feitelijke situaite bevestigd.

Snel na de Franse overwinning in de slag bij Fleurus worden de Zuidelijke Nederlanden bezet. De Fransen willen een einde maken aan de feodale grenzen, ze heffen het graafschap Vlaanderen op en creëren twee nieuwe Franse departementen: het departement van de Leie vormt het westelijk deel van Vlaanderen (vandaag de provincie West-Vlaanderen); het Oostelijk deel (in 1830 geëvolueerd naar de provincie Oost-Vlaanderen) wordt het departement van de Schelde (inclusief Zeeuws-Vlaanderen dat in 1815 aan Zeeland werd toegevoegd).

De ingelijfde gebieden krijgen dezelfde republikeinse wetten en instellingen als in Frankrijk. Algauw worden Franse garnizoenen in Vlaanderen en de Zuidelijke Nederlanden gestationneerd met de bedoeling dit gebied onder het gareel van de jonge revolutionnaire Franse Republiek te brengen en de nieuwe wetten van die republiek door te drukken in de lokale besturen. De veranderingen zijn zeer ingrijpend met nieuwe - dikwijls onbegrijpelijke - instructies voor de bevolking: belastingen op zowat alles met oogsten van de boeren in de eerste plaats, recrutering voor het Franse leger, invoering nieuw systeem van burgerlijk recht, en hevig anticlerikalisme om er enkele te noemen. Dit loopt zeker niet van een leien dakje en komt zeer hard aan voor de Vlaamse bevolking, na een redelijk tolerant beleid van de Oostenrijkers.

De burgerlijke stand met geboorte-, overlijdens-, en huwelijkse acten worden in 1796 ingevoerd - in het frans. Wachtebeke en Sint-Kruis Winkel worden bij kanton Lochristi gevoegd (arrondissement Gent); Zelzate bij kanton Assenede (arrondissement Sluis/Sas-van-Gent/Eeklo. Tot 1796 bestonden enkel de parochieregisters in de kerken en moet daar de afstamming opgezocht worden (doopsels, kerkelijke huwelijken en begrafenissen).De periode 1795 - 1805 is voor elk genealogisch onderzoek een moeilijke perode omdat bv. veel parochieregisters zijn verloren gegaan door de vele kerkbranden die toen hebben plaatsgevonden.

Dat Durand Chalmet met garnizoenen van het jonge republikeinse Franse leger naar de nieuw veroverde gebieden in Vlaanderen is meegekomen is mogelijk, maar zeker nog niet bewezen. In de archieven van de gerecruteerden in Frankrijk komend uit de streek van Fournols (waar Durand werd geboren en leefde tot hij naar onze streken afzakte) werd tot vandaag zijn naam niet teruggevonden. Maar, laat ons er toch maar van uitgaan dat de koperslager, scharenslieper Durand Chalmet (al of niet als soldaat) in het zog van het Franse leger, de nieuwe bezetter van Vlaanderen, in 1795 of 1796 hier in Vlaanderen is aangekomen.

Durand was afkomstig van Rézentières, een dorpje binnen de parochie Fournols in het zuiden van de Auvergne, zo'n 700 km van Sint-Kruis Winkel waar hij in 1797 trouwt. Omgekeerd dan in Vlaanderen vinden we in Frankrijk meerdere gehuchten, gemeentes die tot één parochie behoren. Dat heeft tot wat verwarring gezorgd bij de opzoekingen want in Vlaanderen is dat dus net omgekeerd. Omdat het hele dorpje Fournols is verwoest in de 19de eeuw, inclusief de kerk dacht Maurice dat de link naar de voorouders van Durand verloren was en er geen opzoekingen meer konden gebeuren. Gelukkig was dit niet zo. Ten eerste omdat Rézentières een afzonderlijke kerk had en die parochieregisters niet verbrand waren, ten tweede omdat al geruime tijd in de 18de eeuw in Frankrijk exacte copies van de parochieregisters werden gemaakt en bijgehouden in de gemeentehuizen van de dorpjes. Ook van het register van Fournols bleek nog een exact overgeschreven copy te bestaan. Die parochie- en gemeenteregisters van voor de 18de eeuw, dus van voor de Franse Revolutie, zijn momenteel allemaal verzameld en consulteerbaar (onder bepaalde voorwaarden) in departementale archieven, in ons geval in het departementaal archief van Cantal en wel in zijn hoofdstad, Aurillac. Opzoekingen door Luc Chalmet in de archieven van het departement Cantal in Aurillac, diep in Frankrijk, hebben al heel wat meer informatie opgeleverd over de Chalmet familie in de 18de eeuw in de streek waar Durand vandaan kwam.

Het resultaat van dit alles is ondermeer een uitgebreide stamboom die verdere voorvaderen en familieleden in Auvergne heeft geidentificeerd. Deze stamboom begint met Jean Chalmet, geboren omstreeks 1695. Zie de rubriek "Afstamming": hierin wordt veel van de opgezochte informatie ontsluierd in de gepubliceerde stamboomversies.